Zaklasyfikowanie przestrzeni jako strefy zagrozonej wybuchem

Dyrektywa ATEX to potoczna nazwa dyrektywy Unii Europejskiej, która ujednoliciła przepisy dotyczące wymogów jakie muszą spełniać produkty dopuszczone do użytku w strefach zagrożonych wybuchem. Ułatwia to znacząco przepływ towarów pomiędzy wszystkimi państwami członkowskimi, gdyż jak wiadomo swobodny przepływ towarów to jedno z podstawowych założeń wspólnoty europejskiej.

W Polsce ATEX opisany został w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem oraz dokumentów i informacji pochodnych (dyrektywa ATEX 94/9/WE).
W dyrektywie określono w sposób szczegółowy wymagane poziomy zabezpieczeń i procedury, które musi spełniać towar w zależności od środowiska w jakim będzie on używany. Należy jednak pamiętać, że poza wymogami dyrektywy ATEX każdy produkt musi również spełniać wytyczne pochodzące z innych obowiązujących ustaw dotyczących danego asortymentu i posiadać wymagane prawem certyfikaty.
Głównym środowiskiem, w którym stosowana jest przedmiotowa dyrektywa są kopalnie, szczególnie podziemia, narażone na wybuchy metanu i/lub pyłu węglowego. Inne zagrożone strefy to m.in. zakłady chemiczne, elektrownie, cementownie, zakłady przetwórstwa drewna i tworzyw sztucznych. O zaklasyfikowaniu przestrzeni jako strefy zagrożonej wybuchem decyduje obecność stężeń wybuchowych w powietrzu oraz częstotliwość ich występowania. Produkt, który nie otrzyma certyfikatu powinien być niezwłocznie wycofany z rynku. Służy to przede wszystkim bezpieczeństwu osób obsługujących oraz zmniejszeniu strat związanych z niebezpiecznymi zdarzeniami. Dzięki odpowiedniemu zaprojektowaniu wszystkich instalacji i urządzeń można zminimalizować zagrożeniem wybuchem na danym stanowisku pracy praktycznie do zera.
Jednostkami certyfikującymi towary w Polsce są: UDT-CERT, ITG KOMAG, Główny Instytut Górnictwa Kopalnia Doświadczalna “Barbara” Mikołów oraz OBAC – Ośrodek Badań Atestacji i Certyfikacji Sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach.
Poza Unią Europejską obowiązują normy certyfikacji IECEx, których główne wytyczne są zharmonizowane z dyrektywą ATEX. Na terenie wspólnoty europejskiej certyfikacja IECEx nie jest wymagana.